بازگشت به ورزش بعد از جراحی افزایش قد باید مرحلهبهمرحله انجام شود. این موضوع فقط به کم شدن درد یا توان راه رفتن مربوط نیست. بعد از جراحی، استخوان جدید باید به اندازه کافی ساخته و محکم شود، عضلات باید قدرت خود را دوباره به دست بیاورند، زانو و مچ پا باید دامنه حرکتی خوبی داشته باشند و بیمار باید بتواند بدون لنگش، بدون درد قابل توجه و بدون وسیله کمکی فعالیت کند.
به همین دلیل، برگشت به ورزش بعد از افزایش قد یک تصمیم شخصی یا احساسی نیست. این تصمیم باید بر اساس عکس رادیولوژی، معاینه پزشک، نظر فیزیوتراپیست، مقدار افزایش قد، روش جراحی، محل جراحی یعنی ساق یا ران، قدرت عضلات، تعادل، درد و نوع ورزش گرفته شود.
در حالت کلی، ورزشهای سبک زودتر مطرح میشوند، ورزشهای نیمهسنگین بعد از طی شدن بخش مهمی از ریکاوری قابل بررسیاند، و ورزشهای سنگین مثل دویدن، فوتبال، بسکتبال، رزمی، پرش و تمرینات شدید معمولاً باید تا زمان محکم شدن کامل استخوان و تأیید پزشک به تعویق بیفتند. در بسیاری از بیماران، بازگشت به فعالیتهای روزمره بدون وسیله کمکی حدود یک سال زمان میبرد و بازگشت به ورزشهای سنگین ممکن است حدود یک سال و نیم یا بیشتر طول بکشد.

چرا ورزش بعد از جراحی افزایش قد باید تدریجی باشد؟
در جراحی افزایش قد، استخوان بهصورت کنترلشده برش داده میشود و سپس بهتدریج افزایش طول پیدا میکند. بدن در فاصله ایجادشده، استخوان جدید میسازد. این استخوان تازه در ابتدا نرمتر و ضعیفتر است و برای محکم شدن به زمان نیاز دارد.
از طرف دیگر، عضلات، تاندونها، مفاصل و اعصاب هم باید با طول جدید اندام سازگار شوند. در دوره افزایش طول، عضلات تحت کشش قرار میگیرند و ممکن است سفت یا ضعیف شوند. زانو و مچ پا هم ممکن است دامنه حرکتی خود را از دست بدهند، اگر فیزیوتراپی درست انجام نشود.
ورزش زودهنگام یا شدید میتواند فشار زیادی به استخوان در حال ترمیم، ایمپلنت، مفاصل و عضلات وارد کند. بنابراین هدف این نیست که بیمار هرچه زودتر به باشگاه یا ورزش قبلی برگردد. هدف این است که در زمان مناسب، با بدن آماده و بدون افزایش خطر عوارض، فعالیت ورزشی را شروع کند.
فیزیوتراپی با ورزش فرق دارد
بعضی بیماران فکر میکنند وقتی بعد از جراحی فیزیوتراپی انجام میدهند، یعنی به ورزش برگشتهاند. فیزیوتراپی با ورزش عمومی یا باشگاهی فرق دارد. فیزیوتراپی بخشی از درمان است و تمرینهای آن برای حفظ دامنه حرکتی، پیشگیری از خشکی مفصل، جلوگیری از کوتاهی عضلات، تقویت مرحلهای و اصلاح راه رفتن طراحی میشود.
اما ورزش، مخصوصاً ورزش نیمهسنگین و سنگین، فشار بیشتری به بدن وارد میکند. در ورزش، شدت، سرعت، تکرار، تعادل، ضربه و گاهی پرش یا تغییر جهت وجود دارد. بدن بیمار بعد از افزایش قد باید ابتدا از مرحله درمان و بازتوانی عبور کند، بعد به ورزش سبک برسد، سپس در صورت اجازه پزشک وارد فعالیتهای سنگینتر شود.
پس فیزیوتراپی را نباید با ورزش آزاد جایگزین کرد. همچنین ورزش آزاد نباید جای فیزیوتراپی را بگیرد.
معیار اصلی برای برگشت به ورزش چیست؟
معیار اصلی فقط زمان نیست. اینکه مثلاً بگوییم «بعد از ۶ ماه ورزش کنید» یا «بعد از یک سال همه چیز آزاد است»، برای همه بیماران درست نیست. زمان مهم است، اما کافی نیست.
برای بازگشت به ورزش، پزشک معمولاً چند موضوع را بررسی میکند: استخوان در عکس رادیولوژی چقدر محکم شده، درد بیمار چقدر است، راه رفتن چگونه است، زانو و مچ پا چه دامنه حرکتی دارند، عضلات ران و ساق چقدر قدرت دارند، بیمار تعادل خوبی دارد یا نه، و آیا ورزش موردنظر ضربهای، پرشی یا پرخطر است یا خیر.
ممکن است دو بیمار هر دو ۶ سانتیمتر افزایش قد داشته باشند، اما یکی استخوانسازی سریعتر، عضلات قویتر و فیزیوتراپی منظمتری داشته باشد و دیگری دچار خشکی مچ یا ضعف عضله باشد. طبیعی است که زمان برگشت این دو نفر به ورزش یکسان نیست.
ورزش سبک بعد از جراحی افزایش قد یعنی چه؟
ورزش سبک به فعالیتهایی گفته میشود که ضربه، پرش، دویدن، تغییر جهت ناگهانی و فشار سنگین روی استخوان ندارند. در مراحل اولیه، بسیاری از این فعالیتها در قالب فیزیوتراپی انجام میشوند، نه ورزش آزاد.
نمونه ورزشها یا فعالیتهای سبک شامل تمرینهای دامنه حرکتی، تمرینهای کششی کنترلشده، تمرینهای ایزومتریک، تمرینهای سبک مچ و زانو، تمرینهای تنفسی، تمرینهای تعادل اولیه، راه رفتن کنترلشده با واکر یا عصا طبق اجازه پزشک، و در مراحل بعدی، پیادهروی آرام و محدود است.
این فعالیتها برای این هستند که بدن خشک نشود، عضلات کاملاً تحلیل نروند، جریان خون بهتر شود و بیمار بهتدریج کنترل حرکتی خود را به دست بیاورد. اما حتی فعالیت سبک هم باید طبق برنامه باشد. بیمار نباید خودش شدت، تعداد یا مدت تمرینها را زیاد کند.
ورزش سبک از چه زمانی شروع میشود؟
حرکتهای خیلی سبک معمولاً از روزهای اول بعد از جراحی و با اجازه پزشک شروع میشوند. این حرکتها بیشتر جنبه توانبخشی دارند؛ مثل پمپ مچ پا، انقباض آرام عضلات، تمرینهای تنفسی، نشستن و ایستادن کنترلشده و راه رفتن محدود با واکر.
با شروع مرحله افزایش طول، فیزیوتراپی اهمیت بیشتری پیدا میکند. در این دوره، تمرینهای سبک و کششی کمک میکنند عضلات و مفاصل با طول جدید سازگار شوند. اما این به معنی شروع ورزش آزاد نیست. ورزش آزاد سبک، مثل پیادهروی بیشتر یا فعالیتهای بدنی خارج از برنامه فیزیوتراپی، باید زمانی شروع شود که پزشک و فیزیوتراپیست اجازه دهند.
اگر بعد از تمرین سبک درد، ورم، گزگز، بیحسی، ضعف یا بدتر شدن راه رفتن ایجاد میشود، تمرین باید بررسی و اصلاح شود.
ورزش نیمهسنگین یعنی چه؟
ورزش نیمهسنگین معمولاً فعالیتی است که از تمرینهای ساده فیزیوتراپی فراتر میرود، اما هنوز شدت و ضربه ورزشهای سنگین را ندارد. مثالهای رایج میتواند شامل دوچرخه ثابت با مقاومت کم تا متوسط، شنا در زمان مناسب و بعد از ترمیم کامل زخمها، تمرینات مقاومتی سبک و کنترلشده، پیادهروی طولانیتر، تمرینات تعادلی پیشرفتهتر، تمرین با کشهای ورزشی، و تمرینات سبک باشگاهی بدون فشار مستقیم و شدید روی پاها باشد.
اما همین فعالیتها هم برای همه بیماران در یک زمان مجاز نیستند. مثلاً شنا فقط زمانی مطرح میشود که زخمها کاملاً ترمیم شده باشند و پزشک اجازه ورود به آب را داده باشد. دوچرخه ثابت هم اگر زانو یا مچ دامنه حرکتی کافی نداشته باشد، ممکن است مناسب نباشد. تمرینات مقاومتی هم اگر زود یا با وزن زیاد شروع شوند، میتوانند فشار غیرضروری ایجاد کنند.
بنابراین ورزش نیمهسنگین باید با برنامه فیزیوتراپی و اجازه پزشک شروع شود، نه با تصمیم بیمار یا مربی باشگاه.
چه زمانی ورزش نیمهسنگین قابل بررسی است؟
ورزش نیمهسنگین معمولاً بعد از عبور از مراحل اولیه ریکاوری، کاهش وابستگی به وسیله کمکی، بهتر شدن راه رفتن، بهبود دامنه حرکتی مفاصل و نشان دادن روند مناسب استخوانسازی در عکسها قابل بررسی است. این زمان برای هر بیمار متفاوت است.
در بسیاری از بیماران، قبل از اینکه فعالیتهای نیمهسنگین شروع شوند، باید چند شرط وجود داشته باشد: درد قابل کنترل باشد، زانو و مچ دامنه حرکتی مناسبی داشته باشند، عضلات قدرت اولیه را به دست آورده باشند، بیمار در راه رفتن تعادل بهتری داشته باشد و پزشک از نظر استخوانسازی نگرانی جدی نداشته باشد.
اگر بیمار هنوز با واکر راه میرود، هنوز درد قابل توجه دارد، زانو یا مچ خشک است، یا استخوان در عکسها هنوز آماده فشار بیشتر نیست، ورزش نیمهسنگین باید به تعویق بیفتد.
ورزش سنگین بعد از افزایش قد یعنی چه؟
ورزش سنگین شامل فعالیتهایی است که فشار زیاد، ضربه، پرش، دویدن، تغییر جهت ناگهانی، برخورد بدنی یا وزن زیاد دارند. مثالها شامل دویدن، فوتبال، فوتسال، بسکتبال، والیبال، ورزشهای رزمی، بدنسازی سنگین، اسکات و ددلیفت سنگین، کوهنوردی سنگین، تنیس پرشدت، اسکی، پرش، دویدن سرعتی و ورزشهای رقابتی است.
این ورزشها فشار زیادی به استخوان، مفاصل، عضلات، تاندونها و ایمپلنت وارد میکنند. اگر استخوان هنوز کاملاً محکم نشده باشد یا عضلات قدرت کافی نداشته باشند، شروع زودهنگام ورزش سنگین میتواند خطر درد، آسیب، شکستگی، اختلال در جوش خوردن استخوان، لنگش یا عود مشکلات مفصلی را بیشتر کند.
ورزش سنگین آخرین مرحله بازگشت به فعالیت است، نه یکی از مراحل اولیه ریکاوری.
ورزش سنگین چه زمانی مجاز است؟
در بسیاری از بیماران، بازگشت به ورزش سنگین حدود یک سال و نیم بعد از جراحی قابل بررسی است. اما این عدد فقط یک زمان تقریبی است. بیمار نباید تصور کند وقتی ۱۸ ماه گذشت، بهصورت خودکار میتواند هر ورزشی انجام دهد.
قبل از ورزش سنگین، باید استخوان در عکس رادیولوژی به اندازه کافی محکم شده باشد، راه رفتن طبیعی یا نزدیک به طبیعی باشد، بیمار بدون وسیله کمکی فعالیت روزمره داشته باشد، قدرت عضلات به حد قابل قبول برگشته باشد، زانو و مچ پا دامنه حرکتی خوب داشته باشند و پزشک اجازه داده باشد.
همچنین بازگشت به ورزش سنگین باید تدریجی باشد. اگر بیمار بعد از یک دوره طولانی محدودیت، ناگهان به دویدن، فوتبال یا بدنسازی سنگین برگردد، خطر آسیب بالا میرود. بدن باید دوباره به بار ورزشی عادت کند.
تفاوت بازگشت به ورزش بعد از افزایش قد ساق و ران
اگر افزایش قد از ساق انجام شده باشد، مچ پا، تاندون آشیل، عضلات پشت ساق و زانو اهمیت زیادی دارند. ورزشهایی که نیاز به دویدن، پرش، تغییر جهت یا فشار روی مچ دارند، باید با احتیاط بیشتری شروع شوند. اگر مچ پا خشک باشد یا پاشنه خوب روی زمین قرار نگیرد، ورزش سنگین میتواند الگوی حرکتی را بدتر کند.
اگر افزایش قد از ران انجام شده باشد، زانو، عضلات چهارسر، همسترینگ و لگن اهمیت بیشتری دارند. ورزشهایی مثل دویدن، اسکات، پله، فوتبال و حرکات پرشی به کنترل خوب زانو و قدرت کافی عضلات ران نیاز دارند. ضعف چهارسر یا محدودیت زانو میتواند خطر آسیب یا لنگش را بیشتر کند.
پس نوع جراحی روی نوع ورزش مجاز، زمان شروع و تمرکز فیزیوتراپی اثر دارد.
آیا بدنسازی بعد از افزایش قد مجاز است؟
بدنسازی باید مرحلهبهمرحله بررسی شود. تمرینات بالاتنه در بعضی مراحل ممکن است زودتر قابل انجام باشند، به شرطی که بیمار موقع نشستن، جابهجایی، استفاده از دستگاهها و حمل وزنه به پاها فشار نیاورد. اما تمرینات پایینتنه مثل اسکات، لانج، پرس پا، ددلیفت، ساق پا و حرکات پرشی باید بسیار دیرتر و فقط با اجازه پزشک شروع شوند.
در ماههای اول، حتی حمل وزنه یا ایستادن طولانی در باشگاه میتواند مشکلساز باشد. بعد از آن هم تمرین باید با وزن کم، کنترل کامل، دامنه حرکتی مناسب و بدون درد شروع شود. تمرینات سنگین پایینتنه تا زمانی که استخوان، مفصل و عضله کاملاً آماده نباشند، مناسب نیستند.
مربی باشگاه، حتی اگر باتجربه باشد، جای پزشک و فیزیوتراپیست را در تصمیمگیری بعد از جراحی افزایش قد نمیگیرد.
آیا شنا بعد از افزایش قد مناسب است؟
شنا میتواند در مراحل مناسب ریکاوری فعالیت مفیدی باشد، چون فشار وزن بدن روی پاها کمتر میشود. اما زمان شروع شنا به چند شرط بستگی دارد: زخمها باید کاملاً ترمیم شده باشند، خطر عفونت وجود نداشته باشد، پزشک اجازه ورود به آب داده باشد، و بیمار بتواند با ایمنی وارد استخر شود و از آن خارج شود.
اگر فیکساتور خارجی، محل پین، زخم باز، پانسمان یا ترشح وجود دارد، ورود به آب میتواند خطر عفونت ایجاد کند. همچنین بعضی حرکات پا در شنا ممکن است برای زانو یا مچ مناسب نباشند، مخصوصاً اگر دامنه حرکتی محدود باشد.
پس شنا ممکن است در زمان مناسب مفید باشد، اما نباید زود و بدون اجازه شروع شود.
آیا دوچرخه ثابت بعد از افزایش قد خوب است؟
دوچرخه ثابت در برخی مراحل ریکاوری میتواند برای بهبود حرکت زانو، فعالیت قلبی سبک و تقویت کنترلشده مفید باشد. اما شروع آن به دامنه حرکتی زانو و مچ، درد، مرحله استخوانسازی و اجازه پزشک بستگی دارد.
اگر زانو خوب خم نمیشود، مچ درد دارد یا بیمار هنوز در مرحلهای است که فشار روی پا باید محدود باشد، دوچرخه ثابت ممکن است زود باشد. همچنین مقاومت دستگاه باید بسیار کم شروع شود و بهتدریج افزایش یابد.
دوچرخه ثابت با دوچرخهسواری در خیابان فرق دارد. دوچرخه خیابانی خطر زمین خوردن، ترمز ناگهانی، مسیر ناهموار و فشار غیرقابل پیشبینی دارد و معمولاً باید دیرتر مطرح شود.
پیادهروی بعد از جراحی افزایش قد ورزش محسوب میشود؟
در ماههای اول، راه رفتن با واکر یا عصا بیشتر بخشی از بازتوانی است، نه ورزش آزاد. بیمار باید طبق مقدار مجاز وزنگذاری و دستور پزشک راه برود. زیاد راه رفتن از روی انگیزه، همیشه بهتر نیست.
بعد از اینکه استخوان محکمتر شد، راه رفتن مستقل بهتر شد و پزشک اجازه داد، پیادهروی آرام میتواند بهعنوان فعالیت سبک وارد برنامه شود. مدت و شدت پیادهروی باید کم شروع شود و بهتدریج افزایش پیدا کند.
اگر بعد از پیادهروی درد، تورم، لنگش یا خستگی شدید ایجاد میشود، یعنی بدن هنوز برای آن مقدار فعالیت آماده نیست.
دویدن بعد از جراحی افزایش قد
دویدن جزو فعالیتهای ضربهای است و باید دیرتر از پیادهروی، دوچرخه ثابت یا تمرینات سبک شروع شود. هنگام دویدن، هر قدم ضربهای چندبرابر وزن بدن به اندامها وارد میکند. استخوان جدید، مفاصل، عضلات و تاندونها باید برای این فشار آماده باشند.
دویدن معمولاً زمانی قابل بررسی است که استخوان در عکسها کاملاً وضعیت خوبی داشته باشد، بیمار بدون لنگش راه برود، قدرت عضلات کافی باشد، دامنه حرکتی زانو و مچ مناسب باشد و پزشک اجازه دهد.
شروع دویدن باید بسیار تدریجی باشد؛ مثلاً ابتدا راه رفتن تند، سپس دورههای کوتاه دویدن آرام، و بعد افزایش مرحلهای. دویدن سرعتی، سربالایی، مسیر ناهموار و دویدن طولانی باید دیرتر مطرح شوند.
ورزشهای توپی و رزمی چه زمانی ممکناند؟
ورزشهایی مثل فوتبال، فوتسال، بسکتبال، والیبال، تنیس، رزمی و ورزشهای برخوردی جزو آخرین مراحل بازگشت هستند. این ورزشها فقط دویدن ساده نیستند؛ تغییر جهت، توقف ناگهانی، پرش، برخورد، چرخش زانو، فرود، تعادل و واکنش سریع دارند.
اگر بیمار زود وارد این ورزشها شود، خطر آسیب به زانو، مچ، عضلات، تاندونها یا استخوان در حال ترمیم بیشتر میشود. حتی بعد از اجازه پزشک، بازگشت به این ورزشها باید با تمرینات پایه، کنترل تعادل، تقویت عضلات و افزایش تدریجی شدت انجام شود.
بازگشت مستقیم به مسابقه یا بازی پرفشار، تصمیم ایمنی نیست.
نقش عکس رادیولوژی در بازگشت به ورزش
عکس رادیولوژی یکی از مهمترین معیارها برای تصمیمگیری است. ممکن است بیمار درد کمی داشته باشد و احساس کند آماده ورزش است، اما استخوان در عکس هنوز به اندازه کافی محکم نشده باشد. در این حالت، ورزش زودهنگام میتواند خطرناک باشد.
پزشک با بررسی عکسها وضعیت استخوان جدید، میزان جوش خوردن، محور استخوان و شرایط ایمپلنت را ارزیابی میکند. تا زمانی که این موارد قابل قبول نباشند، فعالیتهای سنگین نباید شروع شوند.
احساس خوب بیمار مهم است، اما کافی نیست. استخوان باید در تصویر هم آمادگی خود را نشان دهد.
نقش قدرت عضلات و تعادل
حتی اگر استخوان خوب جوش خورده باشد، ورزش بدون قدرت عضلانی کافی مناسب نیست. بعد از جراحی افزایش قد، عضلات برای مدت طولانی تحت کشش، محدودیت حرکت و کاهش وزنگذاری قرار میگیرند. این موضوع میتواند باعث ضعف عضلانی شود.
برای ورزش، مخصوصاً ورزش نیمهسنگین و سنگین، عضلات باید دوباره قدرت، هماهنگی و استقامت پیدا کنند. تعادل هم مهم است. بیمار باید بتواند وزن بدن را درست منتقل کند، زانو و مچ را کنترل کند و هنگام حرکت ناگهانی دچار بیثباتی نشود.
به همین دلیل، تمرینات قدرتی و تعادلی تحت نظر فیزیوتراپیست نقش مهمی در برگشت ایمن به ورزش دارند.
چه علائمی میگویند برای ورزش آماده نیستید؟
اگر هنوز درد قابل توجه دارید، بعد از فعالیت پا ورم میکند، زانو یا مچ خشک است، راه رفتن همراه با لنگش است، عضلات ضعیفاند، تعادل خوبی ندارید، هنوز به واکر یا عصا وابستهاید، گزگز یا بیحسی دارید، یا عکس رادیولوژی هنوز استخوانسازی کامل و قابل قبول نشان نمیدهد، برای ورزش آزاد آماده نیستید.
همچنین اگر بعد از تمرین سبک، درد تا روز بعد باقی میماند یا حرکت شما بدتر میشود، یعنی شدت فعالیت باید کمتر شود.
در جراحی افزایش قد، بدن باید به فعالیت پاسخ مثبت بدهد، نه اینکه بعد از هر فعالیت وارد درد و التهاب شود.
جدول بازگشت به ورزش بعد از جراحی افزایش قد
| نوع فعالیت | زمان و شرایط کلی |
|---|---|
| تمرینهای درمانی بسیار سبک | از روزهای اول، فقط با اجازه پزشک و فیزیوتراپیست |
| کشش و دامنه حرکتی | در طول دوره افزایش طول و بعد از آن، طبق برنامه فیزیوتراپی |
| راه رفتن با واکر یا عصا | بخشی از درمان، نه ورزش آزاد |
| پیادهروی آرام | بعد از اجازه پزشک و بهصورت تدریجی |
| دوچرخه ثابت سبک | در مراحل مناسب ریکاوری، با دامنه حرکتی کافی و اجازه پزشک |
| شنا | فقط بعد از ترمیم کامل زخمها و اجازه پزشک |
| تمرینات مقاومتی سبک | بعد از بهتر شدن استخوانسازی، قدرت و دامنه حرکت |
| دویدن آرام | دیرتر، فقط بعد از استخوانسازی مناسب و راه رفتن بدون لنگش |
| بدنسازی سنگین پایینتنه | معمولاً در مراحل پایانی و با اجازه پزشک |
| ورزشهای پرشی، رزمی و توپی | معمولاً حدود ۱.۵ سال یا بیشتر، پس از تأیید کامل پزشک |
این جدول عمومی است و برای همه بیماران یکسان اجرا نمیشود. برنامه واقعی باید با نظر پزشک و فیزیوتراپیست تنظیم شود.
اشتباهات رایج در بازگشت به ورزش
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار فقط بر اساس درد تصمیم میگیرد. درد کم به معنی آمادگی استخوان نیست. اشتباه دوم این است که بیمار با دیدن پیشرفت خود، ناگهان شدت ورزش را زیاد میکند. اشتباه سوم، شروع تمرین در باشگاه بدون هماهنگی با تیم درمان است.
اشتباه دیگر، مقایسه با بیماران دیگر است. ممکن است فردی زودتر راه برود یا ورزش سبک را شروع کند، اما شرایط بدن او با شما فرق داشته باشد. مقدار افزایش قد، سن، محل جراحی، روش جراحی، کیفیت استخوان و فیزیوتراپی روی زمان بازگشت اثر دارند.
در این مسیر، عجله معمولاً به نفع بیمار نیست. بازگشت آرام اما پایدار بهتر از شروع سریع و عقبگرد بعد از درد یا آسیب است.
آیا ورزش به جوش خوردن استخوان کمک میکند؟
حرکت کنترلشده و وزنگذاری تدریجی طبق نظر پزشک میتواند در مسیر بازتوانی مفید باشد. اما ورزش شدید و خودسرانه به جوش خوردن استخوان کمک نمیکند و حتی ممکن است مشکلساز شود.
استخوان برای ترمیم به زمان، تغذیه مناسب، ویتامین D و کلسیم کافی در صورت نیاز، پرهیز از نیکوتین، کنترل سرعت افزایش طول، عکسهای دورهای و رعایت وزنگذاری نیاز دارد. فیزیوتراپی و حرکت کنترلشده هم کمک میکنند مفاصل و عضلات آماده بمانند.
پس نباید فکر کنیم هرچه بیشتر ورزش کنیم، استخوان زودتر جوش میخورد. در جراحی افزایش قد، فعالیت باید دقیقاً به اندازه و در زمان مناسب باشد.
بازگشت ورزشکاران حرفهای بعد از افزایش قد
اگر بیمار قبل از جراحی ورزشکار حرفهای بوده، بازگشت او باید با دقت بیشتری برنامهریزی شود. بدن ورزشکار ممکن است از نظر عضلانی قویتر باشد، اما انتظارات او هم بالاتر است. ورزش حرفهای نیاز به سرعت، قدرت، استقامت، واکنش و تحمل فشار زیاد دارد.
در این بیماران، ارزیابی عملکردی اهمیت بیشتری پیدا میکند. فقط راه رفتن بدون لنگش کافی نیست. باید قدرت عضلات، تعادل، کنترل زانو و مچ، توان تحمل تمرین، الگوی حرکت و آمادگی برای فشار ورزشی بررسی شود.
گاهی لازم است بازگشت به ورزش حرفهای چند مرحله داشته باشد: تمرین پایه، تمرین قدرتی سبک، تمرین تخصصی بدون برخورد، تمرین نیمهسنگین، تمرین کامل و در نهایت بازگشت به مسابقه. هر مرحله باید با اجازه پزشک و فیزیوتراپیست باشد.
جمعبندی
برگشت به ورزش بعد از جراحی افزایش قد باید تدریجی، مرحلهبهمرحله و زیر نظر پزشک و فیزیوتراپیست باشد. ورزش سبک در قالب فیزیوتراپی از روزهای اول شروع میشود، اما ورزش آزاد سبک فقط وقتی مجاز است که درد، دامنه حرکت و وضعیت استخوان اجازه دهد. ورزشهای نیمهسنگین مثل دوچرخه ثابت، شنا یا تمرینات مقاومتی سبک باید بعد از بهتر شدن استخوانسازی، قدرت عضلات و تعادل بررسی شوند.
ورزشهای سنگین مثل دویدن، فوتبال، بسکتبال، رزمی، پرش و بدنسازی سنگین معمولاً آخرین مرحله بازگشت هستند و در بسیاری از بیماران حدود یک سال و نیم یا بیشتر زمان میبرند. البته زمان دقیق برای هر بیمار متفاوت است و باید بر اساس عکس رادیولوژی، قدرت عضلات، دامنه حرکت مفاصل، راه رفتن و نظر پزشک تعیین شود.
در جراحی افزایش قد، هدف فقط برگشت سریع به ورزش نیست. هدف این است که بیمار با استخوان محکم، مفاصل متحرک، عضلات قوی، تعادل مناسب و بدون لنگش به ورزش برگردد. بازگشت زودهنگام شاید در ظاهر جذاب باشد، اما بازگشت درست و ایمن نتیجه بهتری میسازد.
