خوابیدن بعد از جراحی افزایش قد در روزها و هفته‌های اول ممکن است کمی سخت باشد. درد، ورم، محدودیت حرکت، وجود پانسمان، دستگاه یا ایمپلنت، نگرانی از چرخیدن در خواب و نیاز به بالا نگه داشتن پاها باعث می‌شود بیمار مثل قبل راحت نخوابد. این مسئله تا حدی طبیعی است، اما نباید کاملاً رها شود؛ چون خواب باکیفیت برای ترمیم بدن، کنترل درد، کاهش خستگی و تحمل بهتر فیزیوتراپی اهمیت زیادی دارد.
بعد از جراحی افزایش قد، هدف از خوابیدن فقط راحتی نیست. وضعیت خواب باید طوری باشد که به پاها فشار اضافه وارد نشود، زخم یا محل پین‌ها تحریک نشود، تورم کمتر شود، مفاصل در وضعیت بد قرار نگیرند و بیمار بتواند با ایمنی از تخت بلند شود.
در این مقاله توضیح می‌دهیم بعد از جراحی افزایش قد چه حالتی برای خوابیدن مناسب‌تر است، چطور از بالش استفاده کنید، چه کارهایی را نباید انجام دهید و چه علائمی هنگام خواب یا بعد از بیدار شدن باید جدی گرفته شود.
چرا خواب بعد از جراحی افزایش قد مهم است؟
بدن در زمان خواب فرصت بیشتری برای ترمیم دارد. بعد از جراحی افزایش قد، بدن باید زخم را ترمیم کند، التهاب را کنترل کند، استخوان جدید بسازد و عضلات و مفاصل را با شرایط جدید هماهنگ کند. اگر خواب بیمار کم، نامنظم یا بی‌کیفیت باشد، تحمل درد کمتر می‌شود، خستگی بیشتر می‌شود و انجام فیزیوتراپی سخت‌تر خواهد شد.
بسیاری از بیماران در روزهای اول بعد از عمل به‌دلیل درد، نگرانی، داروها یا محدودیت حرکتی خواب سبک‌تری دارند. این موضوع تا حدی قابل انتظار است. اما اگر بی‌خوابی طولانی شود، بیمار باید با تیم درمان صحبت کند تا علت آن بررسی شود؛ مثلاً درد کنترل نشده، اضطراب، وضعیت نامناسب پا، تورم، عوارض دارویی یا مشکل در برنامه خواب.
بهترین حالت خوابیدن بعد از جراحی افزایش قد چیست؟
در بیشتر بیماران، مناسب‌ترین حالت خوابیدن در روزها و هفته‌های اول، خوابیدن به پشت است؛ یعنی بیمار به پشت دراز بکشد و پاها در وضعیت صاف، حمایت‌شده و کمی بالاتر قرار بگیرند. این حالت معمولاً کنترل بهتری روی پاها ایجاد می‌کند و احتمال چرخیدن ناگهانی یا فشار مستقیم روی محل جراحی را کمتر می‌کند.
وقتی به پشت می‌خوابید، می‌توانید با چند بالش یا یک بالش شیب‌دار، پاها را کمی بالاتر نگه دارید. هدف این است که ورم کمتر شود و پا در وضعیت راحت‌تری قرار بگیرد. البته بالا آوردن پا نباید آن‌قدر شدید یا بد باشد که زانو بیش از حد خم شود، فشار روی پاشنه بیفتد یا کمر درد بگیرد.
اگر جراحی با فیکساتور خارجی یا دستگاه انجام شده باشد، وضعیت خواب باید طوری تنظیم شود که دستگاه به تخت، پتو یا بدن فشار نیاورد.
آیا باید پاها را هنگام خواب بالا نگه داشت؟
در روزهای اول بعد از جراحی، بالا نگه داشتن پاها معمولاً به کاهش ورم کمک می‌کند. البته این کار باید درست انجام شود. قرار دادن یک بالش کوچک فقط زیر زانو همیشه بهترین انتخاب نیست، چون اگر زانو مدت طولانی در حالت خم باقی بماند، ممکن است خشکی یا کوتاهی عضلات پشت زانو بیشتر شود.
بهتر است پاها به‌صورت حمایت‌شده و با شیب ملایم قرار بگیرند؛ یعنی ساق و مچ هم حمایت داشته باشند، نه اینکه فقط زیر زانو بالش گذاشته شود. اگر فقط زیر زانو بالش بگذارید و پاشنه و ساق بدون حمایت بمانند، ممکن است فشار نامناسب ایجاد شود.
در حالت ایده‌آل، پا باید راحت، ثابت، بدون پیچ‌خوردگی و بدون فشار مستقیم روی محل جراحی یا دستگاه قرار بگیرد.
بالش را کجا بگذاریم؟
استفاده از بالش بعد از جراحی افزایش قد مهم است، اما باید درست انجام شود. هدف بالش این است که پا را حمایت کند، تورم را کمتر کند و از تماس دردناک با تخت جلوگیری کند.
اگر به پشت می‌خوابید، می‌توانید بالش را زیر ساق و مچ قرار دهید تا پا کمی بالاتر بیاید. بهتر است حمایت پا یکنواخت باشد و فقط یک نقطه تحت فشار قرار نگیرد. اگر زانو حساس است، می‌توان از یک حمایت بسیار ملایم استفاده کرد، اما زانو نباید ساعت‌ها در حالت خم شدید باقی بماند.
اگر روی پهلو خوابیدن با اجازه پزشک مجاز باشد، معمولاً باید بین دو پا بالش گذاشته شود تا پاها روی هم فشار نیاورند. اما در هفته‌های اول، مخصوصاً اگر دستگاه خارجی وجود دارد، خوابیدن روی پهلو ممکن است سخت یا نامناسب باشد و باید با نظر پزشک انجام شود.
آیا خوابیدن به پهلو بعد از افزایش قد مجاز است؟
این موضوع به روش جراحی، محل جراحی، وجود دستگاه، میزان درد، مرحله درمان و نظر پزشک بستگی دارد. در روزهای اول، خوابیدن به پشت معمولاً کنترل‌شده‌تر و ایمن‌تر است. خوابیدن به پهلو ممکن است باعث فشار روی پا، زخم، فیکساتور، پین‌ها یا مفصل شود.
اگر پزشک اجازه خوابیدن به پهلو بدهد، بهتر است روی سمتی بخوابید که فشار کمتری به پای جراحی‌شده وارد می‌کند و بین پاها بالش بزرگ قرار دهید تا زانوها، مچ‌ها یا دستگاه با هم تماس نداشته باشند. پاها نباید روی هم بیفتند و نباید یکی از پاها در وضعیت چرخیده یا آویزان قرار بگیرد.
در جراحی دوطرفه، خوابیدن به پهلو معمولاً سخت‌تر است و باید با دقت بیشتری انجام شود.
آیا خوابیدن روی شکم مناسب است؟
معمولاً در دوره ابتدایی بعد از جراحی افزایش قد، خوابیدن روی شکم توصیه نمی‌شود؛ چون کنترل پاها سخت‌تر می‌شود، احتمال چرخش نامناسب مفصل‌ها بیشتر است و ممکن است به زخم، دستگاه یا عضلات فشار وارد شود.
همچنین خوابیدن روی شکم می‌تواند باعث قرار گرفتن مچ پا، زانو یا لگن در وضعیت نامناسب شود. اگر بیمار عادت به خوابیدن روی شکم دارد، بهتر است در هفته‌های اول با کمک بالش و تنظیم محیط خواب، به خوابیدن به پشت عادت کند.
بعد از گذشت زمان و با اجازه پزشک، ممکن است برخی وضعیت‌ها قابل تغییر باشند؛ اما در مراحل ابتدایی، ایمنی و کنترل پاها مهم‌تر از عادت قبلی خواب است.
چطور از فشار روی زخم یا محل پین جلوگیری کنیم؟
اگر جراحی شما با فیکساتور خارجی، پین یا محل‌های ورود پیچ همراه است، باید هنگام خواب مراقب باشید پتو، ملحفه یا بدن به این نواحی فشار نیاورد. فشار مداوم می‌تواند باعث درد، تحریک پوست، ترشح یا التهاب شود.
بهتر است قبل از خواب مطمئن شوید پاها در وضعیت ثابت و راحت قرار دارند. اگر پتو سنگین است و روی دستگاه یا پا فشار می‌آورد، از پتوی سبک‌تر استفاده کنید. در بعضی موارد، می‌توان با کمک بالش یا محافظ مناسب، فضای اطراف پا را طوری تنظیم کرد که چیزی روی محل جراحی نیفتد.
هرگونه قرمزی، ترشح، بوی بد، درد جدید یا حساسیت اطراف محل پین باید به تیم درمان اطلاع داده شود.
خوابیدن با واکر یا دستگاه کمکی چه ارتباطی دارد؟
واکر برای خواب نیست، اما باید نزدیک تخت قرار داشته باشد. بعد از جراحی افزایش قد، بیمار ممکن است شب برای رفتن به سرویس بهداشتی یا تغییر وضعیت نیاز به بلند شدن داشته باشد. اگر واکر دور از تخت باشد، بیمار ممکن است برای رسیدن به آن تعادل خود را از دست بدهد.
بهتر است قبل از خواب، واکر در سمتی قرار بگیرد که بیمار راحت‌تر از تخت بلند می‌شود. مسیر بین تخت و سرویس بهداشتی باید روشن، خلوت و بدون مانع باشد. دمپایی یا کفش مناسب باید نزدیک تخت باشد و بیمار نباید با عجله یا بدون کمک، مخصوصاً در روزهای اول، از تخت بلند شود.
زمین خوردن بعد از جراحی افزایش قد می‌تواند خطرناک باشد. بنابراین ایمنی شبانه به اندازه حالت خوابیدن مهم است.
چطور از تخت بلند شویم؟
بلند شدن از تخت بعد از جراحی افزایش قد باید آرام و مرحله‌به‌مرحله باشد. بیمار نباید ناگهان بنشیند و سریع بایستد. بهتر است ابتدا به‌آرامی بنشیند، چند لحظه صبر کند تا سرگیجه نداشته باشد، پاها را با کنترل پایین بیاورد و سپس با کمک واکر یا همراه بایستد.
اگر داروی مسکن مصرف کرده‌اید، ممکن است کمی خواب‌آلود یا گیج باشید. در این حالت، بلند شدن ناگهانی خطر زمین خوردن را بیشتر می‌کند. اگر شب‌ها زیاد نیاز به سرویس بهداشتی دارید، بهتر است مسیر رفت‌وآمد از قبل آماده باشد و در روزهای اول یک همراه نزدیک شما باشد.
درد شبانه بعد از جراحی افزایش قد طبیعی است؟
تا حدی بله. بعضی بیماران شب‌ها درد بیشتری احساس می‌کنند، چون حرکت کمتر می‌شود، تمرکز ذهن روی درد بیشتر است و بدن در وضعیت ثابت می‌ماند. همچنین در دوره افزایش طول، کشش عضلات و مفاصل ممکن است شب‌ها بیشتر حس شود.
اما درد شبانه باید با داروهای تجویزشده، تنظیم وضعیت پا، یخ‌گذاری در صورت اجازه پزشک، بالا نگه داشتن مناسب پا و فیزیوتراپی کنترل شود. اگر درد هر شب شدیدتر می‌شود، با دارو کنترل نمی‌شود، حالت سوزشی یا تیرکشنده دارد، با بی‌حسی یا گزگز همراه است، یا بیمار را به‌طور مداوم از خواب بیدار می‌کند، باید به پزشک اطلاع داده شود.
درد شدید و رو به افزایش را نباید فقط به حساب «طبیعی بودن افزایش قد» گذاشت.
آیا استفاده از یخ قبل از خواب مفید است؟
در بسیاری از جراحی‌های اندام تحتانی، یخ‌گذاری کنترل‌شده می‌تواند به کاهش درد و ورم کمک کند، اما باید طبق دستور پزشک انجام شود. یخ نباید مستقیم روی پوست قرار بگیرد و نباید آن‌قدر طولانی استفاده شود که پوست آسیب ببیند.
اگر پزشک اجازه داده باشد، استفاده کوتاه‌مدت از کمپرس سرد قبل از خواب ممکن است کمک کند درد کمتر شود و بیمار راحت‌تر بخوابد. اما اگر زخم باز، مشکل پوستی، اختلال حس، بی‌حسی یا دستور خاص پزشکی دارید، باید قبل از استفاده از یخ سؤال کنید.
در جراحی افزایش قد، مخصوصاً اگر حس پوست تغییر کرده باشد، احتیاط بیشتر لازم است؛ چون ممکن است بیمار سرمای بیش از حد را خوب احساس نکند و پوست آسیب ببیند.
خوابیدن در دوره افزایش طول استخوان چه تفاوتی دارد؟
در دوره افزایش طول، استخوان هر روز مقدار کمی بلندتر می‌شود. در این مرحله، عضلات، تاندون‌ها و اعصاب تحت کشش تدریجی قرار می‌گیرند. به همین دلیل، بعضی بیماران شب‌ها احساس کشش، گرفتگی یا درد عضلانی بیشتری دارند.
در این دوره، وضعیت خواب باید طوری باشد که مفاصل در حالت بد باقی نمانند. مثلاً زانو نباید ساعت‌های طولانی در حالت خم شدید بماند. مچ پا نباید در وضعیتی قرار بگیرد که به سمت پایین افتاده و باعث کوتاهی پشت ساق شود. در افزایش قد ساق، مراقبت از مچ پا و آشیل اهمیت زیادی دارد. در افزایش قد ران، زانو و عضلات ران باید جدی‌تر مراقبت شوند.
اگر شب‌ها احساس کشش شدید، گزگز، بی‌حسی یا درد تیرکشنده دارید، باید موضوع را با پزشک و فیزیوتراپیست مطرح کنید.
چگونه از خشکی زانو و مچ هنگام خواب پیشگیری کنیم؟
خواب طولانی در یک وضعیت ثابت می‌تواند باعث سفتی مفاصل شود. برای کاهش این مشکل، باید در طول روز فیزیوتراپی و تمرین‌های مجاز را انجام دهید. خوابیدن به‌تنهایی خشکی ایجاد نمی‌کند، اما اگر بیمار در طول روز هم کم‌حرکت باشد و شب‌ها مفاصل در وضعیت بد بمانند، احتمال سفتی بیشتر می‌شود.
بهتر است طبق برنامه فیزیوتراپیست، قبل از خواب تمرین‌های سبک مجاز انجام شود. این تمرین‌ها نباید شدید یا دردناک باشند. هدف این است که عضلات و مفاصل کمی فعال شوند و بیمار با درد و گرفتگی کمتر بخوابد.
اگر صبح‌ها بعد از بیدار شدن زانو یا مچ به‌طور واضح خشک‌تر است و این وضعیت هر روز بدتر می‌شود، باید بررسی شود.
خوابیدن بعد از جراحی ساق با ران فرق دارد؟
اصول کلی شبیه است، اما نقاط حساس فرق می‌کند. بعد از جراحی ساق، مچ پا، تاندون آشیل، عضلات پشت ساق و زانو اهمیت بیشتری دارند. پا نباید طوری قرار بگیرد که مچ مدت طولانی به سمت پایین افتاده باشد یا پاشنه و مچ تحت فشار قرار بگیرند.
بعد از جراحی ران، زانو، عضلات چهارسر، همسترینگ و لگن بیشتر درگیرند. بیمار باید مراقب باشد زانو طولانی‌مدت در وضعیت نامناسب قرار نگیرد و هنگام تغییر وضعیت به ران و لگن فشار اضافه وارد نشود.
در هر دو حالت، بهترین وضعیت خواب باید با نظر تیم درمان و بر اساس نوع جراحی مشخص شود.
اگر هر دو پا جراحی شده باشند، خوابیدن چطور است؟
در جراحی دوطرفه، خوابیدن کمی سخت‌تر است، چون هر دو پا نیاز به مراقبت دارند. بیمار باید مطمئن شود پاها با هم برخورد نمی‌کنند، زانوها و مچ‌ها در وضعیت مناسب هستند و دستگاه یا پانسمان یک پا به پای دیگر فشار نمی‌آورد.
در این حالت، استفاده از بالش‌های مناسب برای جدا نگه داشتن پاها و حمایت از ساق‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین بلند شدن از تخت باید با دقت بیشتری انجام شود و معمولاً در روزهای اول کمک همراه یا پرستار لازم است.
اگر در خواب ناخواسته زیاد حرکت می‌کنید، بهتر است محیط خواب طوری تنظیم شود که پاها کمتر در معرض ضربه یا چرخش قرار بگیرند.
آیا می‌توان از بالش زیر زانو استفاده کرد؟
استفاده کوتاه‌مدت از بالش زیر زانو ممکن است برای راحتی مفید باشد، اما قرار دادن طولانی‌مدت زانو در حالت خم می‌تواند در بعضی بیماران مشکل‌ساز شود؛ مخصوصاً اگر خطر خشکی زانو یا کوتاهی عضلات پشت زانو وجود داشته باشد.
بهتر است به‌جای گذاشتن یک بالش فقط زیر زانو، کل پا با شیب ملایم حمایت شود. یعنی ساق و مچ هم تکیه‌گاه داشته باشند. اگر پزشک یا فیزیوتراپیست برای شما وضعیت خاصی توصیه کرده، همان اولویت دارد.
در جراحی افزایش قد، هدف این است که پا راحت باشد، اما مفصل‌ها در وضعیت نامناسب طولانی‌مدت قفل نشوند.
آیا خواب کم روی جوش خوردن استخوان اثر دارد؟
خواب کافی برای ترمیم بدن اهمیت دارد. بدن در دوره خواب، فرصت بیشتری برای بازسازی بافت، تنظیم التهاب و بازیابی انرژی دارد. اگر خواب بیمار مزمن و طولانی‌مدت کم باشد، ممکن است تحمل درد کمتر شود، خستگی بیشتر شود و همکاری با فیزیوتراپی سخت‌تر گردد.
البته جوش خوردن استخوان فقط به خواب وابسته نیست. تغذیه، ویتامین D، کیفیت استخوان، عدم مصرف سیگار، سرعت افزایش طول، مراقبت پزشکی و عکس‌های دوره‌ای هم مهم‌اند. اما خواب منظم یکی از عوامل حمایتی مهم در ریکاوری است.
برای همین، بهتر است بیمار بعد از جراحی برنامه خواب نسبتاً منظم داشته باشد و شب‌بیداری‌های طولانی، مصرف زیاد کافئین و استفاده زیاد از موبایل قبل از خواب را کاهش دهد.
چه کارهایی قبل از خواب کمک می‌کند؟
چند کار ساده می‌تواند خواب را بهتر کند. بهتر است داروهای تجویزشده را طبق برنامه مصرف کنید، قبل از خواب وضعیت پاها را درست تنظیم کنید، مسیر رفت‌وآمد شبانه را آماده کنید، وسایل ضروری مثل آب، موبایل، دارو و واکر را نزدیک تخت بگذارید و تمرین‌های سبک مجاز را طبق توصیه فیزیوتراپیست انجام دهید.
اگر پزشک اجازه داده، بالا نگه داشتن پا و استفاده کوتاه‌مدت از کمپرس سرد می‌تواند به کاهش ورم و درد کمک کند. بهتر است شام سنگین، مصرف زیاد چای و قهوه، کار با موبایل تا لحظه خواب و نگرانی‌های ذهنی قبل از خواب کمتر شود.
گاهی یک برنامه خواب ساده اما ثابت، کیفیت خواب را بهتر می‌کند.
چه چیزهایی خواب را بدتر می‌کند؟
چند عامل می‌تواند خواب بعد از جراحی افزایش قد را بدتر کند: درد کنترل‌نشده، وضعیت نامناسب پا، ورم، اضطراب، مصرف دیرهنگام کافئین، نور زیاد صفحه موبایل، بی‌حرکتی طولانی در روز، حذف فیزیوتراپی، مصرف نامنظم داروها و ترس از حرکت در خواب.
گاهی بیمار به‌دلیل ترس از آسیب، بدن خود را بیش از حد منقبض نگه می‌دارد و همین باعث درد و بی‌خوابی بیشتر می‌شود. در این شرایط، آموزش درست درباره وضعیت خواب و اطمینان از ایمن بودن پاها می‌تواند کمک کند.
اگر بی‌خوابی شدید و ادامه‌دار است، نباید خودسرانه داروی خواب‌آور مصرف کنید. با پزشک صحبت کنید، چون بعضی داروها می‌توانند با داروهای بعد از عمل تداخل داشته باشند یا خطر زمین خوردن شبانه را بیشتر کنند.
چه علائمی هنگام خواب یا بعد از بیدار شدن خطرناک است؟
اگر شب‌ها با درد شدید و غیرقابل کنترل از خواب بیدار می‌شوید، اگر پا ناگهان خیلی متورم شده، اگر زخم یا محل پین ترشح دارد، اگر تب و لرز دارید، اگر بی‌حسی یا گزگز جدید پیدا کرده‌اید، اگر پنجه پا را نمی‌توانید بالا بیاورید، یا اگر تنگی نفس و درد قفسه سینه دارید، باید سریع با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
همچنین اگر صبح‌ها متوجه می‌شوید زانو یا مچ هر روز خشک‌تر شده، پاشنه به زمین نمی‌رسد، یا راه رفتن نسبت به روزهای قبل بدتر شده، باید موضوع با تیم درمان و فیزیوتراپیست مطرح شود.
خواب بد یک مسئله ساده است، اما علائم غیرعادی در زمان خواب یا بعد از بیدار شدن می‌تواند هشداردهنده باشد.
آیا می‌توان روی تخت معمولی خوابید؟
در بیشتر موارد، تخت معمولی مناسب است، به شرطی که ارتفاع آن برای نشستن و بلند شدن مناسب باشد. تخت خیلی کوتاه یا خیلی نرم می‌تواند بلند شدن را سخت کند. تخت خیلی بلند هم ممکن است خطر زمین خوردن را بیشتر کند.
تشک باید به اندازه کافی حمایت‌کننده باشد. تشک خیلی نرم ممکن است باعث فرو رفتن بدن و سخت شدن تغییر وضعیت شود. بهتر است کنار تخت فضای کافی برای واکر وجود داشته باشد و بیمار بتواند بدون مانع از تخت بلند شود.
اگر سرویس بهداشتی دور است یا مسیر خانه پر از مانع است، باید قبل از ترخیص برای چیدمان اتاق فکر کنید.
نکات مهم برای همراه بیمار هنگام خواب
اگر در روزها یا هفته‌های اول همراه بیمار هستید، بهتر است شب‌ها در دسترس باشید. بیمار ممکن است برای بلند شدن، رفتن به سرویس بهداشتی، تنظیم بالش یا مصرف دارو به کمک نیاز داشته باشد. کمک کردن باید آرام و بدون کشیدن ناگهانی پاها انجام شود.
همراه نباید پا را خودسرانه جابه‌جا کند یا برای راحتی بیمار، دستگاه یا پانسمان را تغییر دهد. اگر بیمار درد غیرعادی، تنگی نفس، تب، ترشح زخم یا بی‌حسی جدید دارد، همراه باید کمک کند سریع با تیم درمان تماس گرفته شود.
جدول نکات خوابیدن بعد از جراحی افزایش قد
| موضوع | توصیه کلی |
|---|---|
| حالت خواب | معمولاً خوابیدن به پشت در روزهای اول مناسب‌تر است |
| بالا نگه داشتن پا | با بالش یا حمایت یکنواخت، نه فقط زیر زانو |
| خوابیدن به پهلو | فقط در صورت اجازه پزشک و با بالش بین پاها |
| خوابیدن روی شکم | معمولاً در مراحل اولیه مناسب نیست |
| درد شبانه | اگر شدید، پیشرونده یا عصبی باشد باید گزارش شود |
| مچ پا و زانو | نباید طولانی‌مدت در وضعیت نامناسب بمانند |
| واکر | باید نزدیک تخت و در مسیر امن باشد |
| بلند شدن از تخت | آرام، مرحله‌به‌مرحله و با کمک در روزهای اول |
| علائم خطر | تب، ترشح زخم، درد شدید، بی‌حسی، ضعف پنجه، تنگی نفس |
جمع‌بندی
خوابیدن بعد از جراحی افزایش قد باید هم راحت باشد و هم ایمن. در بیشتر بیماران، خوابیدن به پشت با حمایت مناسب از پاها و بالا نگه داشتن ملایم اندام، در روزهای اول انتخاب مناسب‌تری است. استفاده درست از بالش می‌تواند به کاهش ورم و درد کمک کند، اما پا نباید در وضعیت بد یا فشار مداوم قرار بگیرد.
خوابیدن به پهلو، خوابیدن روی شکم، قرار دادن بالش فقط زیر زانو، فشار روی زخم یا دستگاه، بلند شدن ناگهانی از تخت و مصرف خودسرانه داروی خواب‌آور می‌تواند مشکل‌ساز شود. اگر بیمار درد شدید، تب، ترشح زخم، تورم ناگهانی، بی‌حسی، گزگز، ضعف در بالا آوردن پنجه یا تنگی نفس دارد، باید سریع با پزشک تماس بگیرد.
در جراحی افزایش قد، خواب خوب فقط برای آرامش نیست؛ بخشی از ریکاوری است. هرچه خواب منظم‌تر، وضعیت پاها بهتر، درد کنترل‌شده‌تر و محیط خواب ایمن‌تر باشد، بیمار راحت‌تر می‌تواند مسیر فیزیوتراپی، ترمیم استخوان و بازگشت تدریجی به زندگی روزمره را طی کند.
