برای بسیاری از متقاضیان جراحی افزایش قد، روز پذیرش یکی از پراسترسترین بخشهای مسیر است. بیمار از قبل درباره روش جراحی، مقدار افزایش قد، انتخاب ساق یا ران، هزینه، فیزیوتراپی و ریکاوری فکر کرده است؛ اما وقتی زمان بستری نزدیک میشود، سؤالهای عملیتری ذهن او را درگیر میکند: وقتی وارد مرکز یا بیمارستان میشوم چه اتفاقی میافتد؟ چه بررسیهایی انجام میشود؟ آیا دوباره معاینه میشوم؟ چه زمانی پزشک و متخصص بیهوشی را میبینم؟ قبل از اتاق عمل باید چه کارهایی انجام شود؟
پاسخ کوتاه این است: روز پذیرش، مرحله نهایی آمادهسازی برای جراحی است؛ یعنی مدارک، آزمایشها، وضعیت عمومی بدن، برنامه جراحی، نوع بیهوشی و آمادگی بیمار یکبار دیگر بررسی میشود تا بیمار با اطمینان بیشتری وارد اتاق عمل شود.
در جراحی افزایش قد، عجله جایگاهی ندارد. این جراحی یک عمل چندساعته ساده و جدا از بقیه مسیر نیست؛ شروع یک درمان چندماهه است. بنابراین از روز پذیرش تا اتاق عمل، هدف تیم درمان این است که همه چیز با نظم، بررسی نهایی و کمترین ابهام پیش برود.
قبل از روز پذیرش، چه مراحلی طی شده است؟
روز پذیرش معمولاً اولین مرحله تصمیمگیری نیست. قبل از آن، بیمار باید مشاوره تخصصی، بررسی شرایط بدنی، تعیین هدف افزایش قد، انتخاب محل جراحی و هماهنگیهای اولیه را پشت سر گذاشته باشد. طبق توضیحات مرکز جراحی افزایش قد ایران، فرآیند درمان با درخواست مشاوره، سپس ثبت نوبت جراحی پس از مشاوره حضوری، انجام آزمایشهای پیش از عمل و تعیین زمان جراحی ادامه پیدا میکند.
یعنی وقتی بیمار به روز پذیرش میرسد، اصل تصمیمگیری قبلاً انجام شده است. با این حال، روز پذیرش هنوز مرحله مهمی است؛ چون باید مطمئن شد بیمار از نظر جسمی، آزمایشها، مدارک، آمادگی روانی و شرایط بیهوشی برای جراحی آماده است.
پذیرش و تشکیل پرونده در بیمارستان
اولین اتفاق معمولاً پذیرش اداری و تشکیل یا تکمیل پرونده است. در این مرحله، مدارک هویتی، اطلاعات تماس، مدارک پزشکی، نتایج آزمایشها، تصاویر رادیولوژی و فرمهای لازم بررسی میشود. اگر بیمار از شهر یا کشور دیگری مراجعه کرده باشد، هماهنگی محل اقامت، همراه، زمان بستری و برنامه روزهای بعد هم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در این بخش، ممکن است از بیمار درباره داروهایی که مصرف میکند، سابقه بیماری، حساسیت دارویی، سابقه جراحی قبلی، مصرف سیگار یا الکل، وضعیت تغذیه و مشکلات پزشکی قبلی سؤال شود. بهتر است بیمار همه اطلاعات را شفاف بگوید؛ حتی اگر فکر میکند موضوع کوچکی است. بعضی جزئیات کوچک، مثل مصرف داروهای رقیقکننده خون یا حساسیت دارویی، برای تیم جراحی و بیهوشی مهم هستند.
بررسی مدارک و آزمایشهای قبل از عمل
بعد از پذیرش، تیم درمان مدارک پزشکی بیمار را مرور میکند. آزمایشهای خون، وضعیت عمومی، بررسیهای قلبی یا بیهوشی در صورت نیاز، عکسها و ارزیابیهای قبلی باید کامل باشند. در فرآیند رسمی مرکز، پیش از جراحی بررسیهای متعددی انجام میشود؛ از جمله گفتوگو با مشاور و روانپزشک، آزمایش خون، بررسی وضعیت راهرفتن، میزان انحراف زانو و شرایط فیزیکی بیمار.
این بررسیها برای این نیست که بیمار نگران شود. هدف این است که جراحی فقط زمانی انجام شود که بدن بیمار برای مسیر درمان مناسب باشد. جراحی افزایش قد برای همه افراد مناسب نیست و اگر در بررسی نهایی نکتهای دیده شود، ممکن است پزشک برنامه را اصلاح کند یا توضیحات بیشتری به بیمار بدهد.
معاینه نهایی قبل از جراحی
در روز پذیرش یا قبل از ورود به اتاق عمل، ممکن است معاینه نهایی انجام شود. پزشک یا تیم درمان وضعیت پاها، زانو، مچ، لگن، محل جراحی، پوست، زخم یا التهاب احتمالی، دامنه حرکتی مفاصل و وضعیت عمومی بیمار را بررسی میکند.
این معاینه اهمیت زیادی دارد، چون گاهی بیمار در فاصله بین مشاوره و جراحی دچار تغییراتی میشود؛ مثلاً درد جدید، التهاب، زخم پوستی، مصرف داروی جدید، سرماخوردگی، تب یا تغییر وزن. چنین مواردی باید قبل از عمل مشخص شوند. در جراحی افزایش قد، بدن باید برای یک مسیر طولانی آماده باشد و تیم درمان باید از وضعیت روز جراحی مطمئن باشد.
مرور دوباره برنامه جراحی؛ ساق یا ران، روش و مقدار هدف
یکی از بخشهای مهم روز پذیرش، مرور برنامه جراحی است. بیمار باید بداند قرار است جراحی روی ساق انجام شود یا ران، روش انتخابشده چیست، هدف افزایش قد حدوداً چقدر است و مسیر بعد از عمل چگونه خواهد بود.
در مرکز جراحی افزایش قد ایران، محدوده ایمن افزایش قد معمولاً برای ساق تا حدود ۶.۲۵ سانتیمتر و برای ران تا حدود ۷ سانتیمتر اعلام شده است. برای اهداف بالاتر از ۷ سانتیمتر، برنامه دو جراحی جداگانه روی ساق و ران مطرح میشود.
در روز پذیرش، بیمار نباید هنوز درباره اصل انتخاب ساق یا ران سردرگم باشد. اگر سؤالی باقی مانده، بهتر است قبل از ورود به اتاق عمل پرسیده شود. تصمیم جراحی باید برای بیمار روشن باشد؛ نه اینکه در آخرین لحظه با ابهام وارد عمل شود.
گفتوگو با تیم بیهوشی
قبل از اتاق عمل، متخصص بیهوشی یا تیم بیهوشی وضعیت بیمار را بررسی میکند. سابقه بیهوشی قبلی، حساسیت دارویی، مشکلات قلبی یا تنفسی، مصرف داروها، مصرف سیگار یا الکل، وزن، آزمایشها و شرایط عمومی بدن در این ارزیابی مهم هستند.
طبق توضیح مرکز، مرحله پیش از عمل شامل آمادهسازی بیهوشی است و برای جراحی افزایش قد امکان استفاده از دو نوع بیهوشی مطرح شده است: بیحسی از کمر به پایین یا بیهوشی عمومی. انتخاب نوع بیهوشی به شرایط بیمار، نظر تیم بیهوشی و برنامه جراحی بستگی دارد.
برای بیمار، مهم است که اگر سابقه تهوع شدید بعد از بیهوشی، حساسیت دارویی، مشکل تنفسی، مصرف داروی خاص یا اضطراب شدید دارد، آن را با تیم بیهوشی مطرح کند. این اطلاعات به مدیریت بهتر روز عمل کمک میکند.
آمادگی جسمی در ساعات قبل از عمل
در ساعات قبل از جراحی، بیمار معمولاً باید طبق دستور تیم درمان ناشتا باشد، لباس مخصوص بیمارستان بپوشد، زیورآلات، ساعت، لنز، وسایل فلزی یا لوازم شخصی غیرضروری را کنار بگذارد و برای انتقال به اتاق عمل آماده شود. زمان دقیق ناشتایی و داروهایی که باید مصرف یا قطع شوند، باید فقط طبق دستور پزشک و تیم بیهوشی باشد.
در این مرحله، ممکن است پرستار علائم حیاتی مثل فشار خون، نبض، دما و اکسیژن خون را بررسی کند. اگر دارویی لازم باشد، طبق دستور داده میشود. اگر بیمار اضطراب زیادی داشته باشد، بهتر است آن را بیان کند؛ چون اضطراب قبل از جراحی طبیعی است و تیم درمان میتواند بهتر راهنماییاش کند.
آمادهسازی محل جراحی
بسته به پروتکل بیمارستان و نوع جراحی، ممکن است محل جراحی آمادهسازی شود. این آمادهسازی میتواند شامل بررسی پوست، تمیز بودن ناحیه، علامتگذاری محل جراحی توسط تیم جراحی، و انجام اقدامات لازم برای کاهش ریسک عفونت باشد.
اگر بیمار در پوست پا زخم، جوش چرکی، التهاب، عفونت، خراش یا مشکل پوستی دارد، باید حتماً قبل از عمل اطلاع دهد. در جراحی افزایش قد، کیفیت پوست و بافت نرم مهم است؛ چون بعد از عمل، مراقبت از محل جراحی و پیشگیری از عفونت بخش مهمی از مسیر درمان خواهد بود.
همراه بیمار در روز پذیرش چه نقشی دارد؟
داشتن همراه آگاه در روز پذیرش بسیار کمککننده است. همراه میتواند مدارک را پیگیری کند، سؤالهای بیمار را یادداشت کند، توضیحات تیم درمان را بهتر به خاطر بسپارد و بعد از جراحی در مراقبتهای اولیه کمک کند. جراحی افزایش قد مسیری طولانی است و بیمار بعد از عمل به نظم، مراقبت، فیزیوتراپی و پیگیری منظم نیاز دارد.
بهتر است همراه بیمار از قبل بداند که بعد از عمل، بیمار برای مدتی در راهرفتن، جابهجایی، مصرف داروها و رفتوآمد به فیزیوتراپی نیاز به کمک خواهد داشت. این موضوع مخصوصاً برای بیماران غیربومی یا خارجی اهمیت بیشتری دارد.
از نظر ذهنی چه چیزی طبیعی است؟
اضطراب، هیجان، ترس، شک لحظهای، نگرانی درباره درد، نگرانی درباره نتیجه و سؤالهای تکراری در روز پذیرش طبیعی است. بیمار وارد مرحلهای جدی میشود و طبیعی است ذهنش فعالتر شود. اما اگر تصمیم با آگاهی، مشاوره تخصصی و بررسی پزشکی گرفته شده باشد، روز پذیرش زمان اجرای برنامه است، نه شروع تصمیمگیری از صفر.
بهتر است بیمار قبل از پذیرش، سؤالهای مهم خود را روی کاغذ بنویسد. مرکز نیز در توضیح مرحله مشاوره توصیه میکند بیمار پیش از مراجعه، محتوای سایت را مطالعه کند و سؤالهای خود را یادداشت کند تا در جلسه با پزشک بپرسد.
چه چیزهایی را باید در روز پذیرش همراه داشته باشید؟
وسایل دقیق ممکن است با توجه به بیمارستان و روش جراحی متفاوت باشد، اما معمولاً بهتر است بیمار مدارک هویتی، نتایج آزمایشها، تصاویر رادیولوژی، لیست داروهای مصرفی، مدارک پزشکی قبلی، لباس راحت برای بعد از ترخیص، شارژر تلفن، وسایل بهداشتی ساده و شماره تماسهای ضروری را همراه داشته باشد.
اگر بیمار داروی خاصی مصرف میکند، نباید خودسرانه آن را قطع یا مصرف کند. باید داروها را به تیم درمان اطلاع دهد و طبق دستور عمل کند. اگر بیمار مکمل، داروی گیاهی، داروی بدنسازی یا داروی ضد درد مصرف میکند، آنها هم باید اعلام شوند.
چه چیزهایی را نباید پنهان کرد؟
بعضی بیماران از ترس عقب افتادن جراحی، بعضی موارد را پنهان میکنند؛ مثلاً مصرف سیگار، الکل، دارو، مکمل، سابقه بیماری، تب، عفونت پوستی، درد جدید، مصرف رقیقکننده خون یا سابقه مشکل در بیهوشی. این کار میتواند خطرناک باشد.
تیم درمان برای قضاوت کردن بیمار سؤال نمیپرسد؛ برای ایمنی او سؤال میپرسد. اگر چیزی روی بیهوشی، ترمیم زخم، خونریزی، عفونت، استخوانسازی یا ریکاوری اثر دارد، باید قبل از اتاق عمل مشخص باشد.
انتقال به اتاق عمل
وقتی بررسیها کامل شد و زمان جراحی رسید، بیمار به اتاق عمل منتقل میشود. در این مرحله، هویت بیمار، نوع جراحی، محل جراحی، مدارک و آمادگی بیهوشی دوباره طبق روال بیمارستان کنترل میشود. این کنترلهای چندباره برای جلوگیری از خطا و افزایش ایمنی انجام میشوند.
در اتاق عمل، تیم جراحی و بیهوشی آماده میشوند. بعد از شروع بیهوشی یا بیحسی، عمل طبق برنامه انجام میشود. در توضیح رسمی مرکز آمده است که در طول جراحی افزایش قد، استخوان با روش استئوتومی برش داده میشود و سپس بسته به روش، ابزار داخلی یا خارجی مناسب برای کنترل افزایش طول قرار داده میشود.
در اتاق عمل چه اتفاقی میافتد؟
جزئیات فنی جراحی به روش انتخابشده بستگی دارد؛ مثلاً MTN، LON یا LATN. اما اصل کلی این است که استخوان هدف بهصورت کنترلشده برش داده میشود، سپس ابزار مناسب برای تثبیت و افزایش تدریجی طول استخوان قرار میگیرد. در روش MTN، مرکز توضیح میدهد که جراحی حدود ۳ ساعت طول میکشد، ترخیص معمولاً ۲ تا ۳ روز بعد انجام میشود و بعد از دوره استراحت اولیه، بیمار طبق دستور پزشک افزایش طول را شروع میکند.
بیمار در زمان جراحی دردی احساس نمیکند، چون تحت بیهوشی یا بیحسی مناسب قرار دارد. بعد از پایان عمل، بیمار به بخش ریکاوری و سپس بخش بستری منتقل میشود.
آیا روز پذیرش همان روز جراحی است؟
این موضوع به برنامه بیمارستان، زمانبندی جراحی، شرایط بیمار و هماهنگی مرکز بستگی دارد. در بعضی موارد، بیمار ممکن است روز قبل از عمل بستری شود و در بعضی شرایط، پذیرش و جراحی در یک برنامه نزدیک به هم انجام شود. مهم این است که زمان دقیق پذیرش، ناشتایی، حضور در بیمارستان و مدارک لازم از قبل با تیم پذیرش هماهنگ شود.
بیمار نباید بر اساس تجربه بیمار دیگر برنامهریزی کند؛ چون شرایط هر فرد و زمانبندی بیمارستان ممکن است متفاوت باشد.
بعد از اتاق عمل چه اتفاقی میافتد؟
اگرچه موضوع این مقاله تا ورود به اتاق عمل است، اما بهتر است بیمار تصویر کوتاهی از بعد از عمل هم داشته باشد. بعد از جراحی، بیمار وارد مرحله کنترل درد، مراقبت اولیه، بررسی وضعیت عمومی، آموزشهای اولیه و شروع مسیر توانبخشی میشود. طبق توضیح مرکز، بعد از جراحی تلاش میشود درد با روشهای موجود کنترل شود و در برخی موارد از پمپ درد برای تزریق آرام و مستمر داروهای مسکن استفاده میشود.
بعد از آن، مسیر اصلی درمان شروع میشود: فیزیوتراپی، مراقبت از زخم، تصویربرداریهای دورهای، افزایش تدریجی طول استخوان و پیگیری منظم. بنابراین اتاق عمل پایان مسیر نیست؛ شروع مرحله درمان فعال است.
چه سؤالهایی بهتر است قبل از اتاق عمل بپرسید؟
قبل از جراحی، بیمار بهتر است چند سؤال مهم را روشن کند: دقیقاً کدام استخوان عمل میشود؟ روش جراحی چیست؟ نوع بیهوشی چگونه انتخاب میشود؟ بعد از عمل چند روز بستری خواهم بود؟ چه زمانی میتوانم با واکر حرکت کنم؟ چه زمانی فیزیوتراپی شروع میشود؟ داروهای بعد از عمل چگونه مصرف میشوند؟ علائم هشدار بعد از ترخیص چیست؟ چه زمانی اولین تصویربرداری یا ویزیت بعدی انجام میشود؟
این سؤالها باعث نمیشود بیمار مضطربتر شود؛ برعکس، ابهام را کمتر میکند. بیمار وقتی بداند قرار است چه اتفاقی بیفتد، معمولاً با آرامش بیشتری وارد جراحی میشود.
اشتباهات رایج در روز پذیرش
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار مدارک یا عکسهای لازم را همراه ندارد. اشتباه دیگر این است که داروهای مصرفی یا سابقه بیماری را کامل نمیگوید. بعضی بیماران هم تا روز پذیرش هنوز درباره مقدار افزایش یا محل جراحی سؤالهای پایهای دارند؛ در حالی که این موارد باید قبل از تعیین نوبت جراحی روشن شده باشد.
اشتباه دیگر، مقایسه با تجربه دیگران است. ممکن است یک بیمار با روش متفاوت، مقدار افزایش متفاوت، سن متفاوت یا شرایط جسمی متفاوت، تجربه متفاوتی داشته باشد. برنامه شما باید بر اساس بدن خودتان تنظیم شود.
جمعبندی
از روز پذیرش تا اتاق عمل، چند مرحله مهم طی میشود: پذیرش اداری، تکمیل پرونده، بررسی مدارک و آزمایشها، معاینه نهایی، مرور برنامه جراحی، ارزیابی بیهوشی، آمادهسازی جسمی، آمادهسازی محل جراحی و در نهایت انتقال به اتاق عمل.
هدف این مراحل این است که بیمار با بیشترین آمادگی ممکن وارد جراحی شود. جراحی افزایش قد فقط یک عمل چندساعته نیست؛ شروع یک مسیر چندماهه است که به فیزیوتراپی، مراقبت، تصویربرداری، صبر و همکاری منظم نیاز دارد. بنابراین هرچه روز پذیرش با نظم و آگاهی بیشتری پیش برود، بیمار با ذهن آرامتر و اعتماد بیشتر وارد اتاق عمل میشود.
